Karjalan kieli kiinnitti mieldä Tutkijoin yössä
Kirjuttan: Elena Rapa
Karjalan kielen elvyttäjien männyön nedälin piätinččäilda mäni mugazasti Päivännouzu-Suomen yliopisson Tutkijoin yössä. Pido on joga vuotta järessettävä kogo perehen tiedotapahtuma, kumbazessa piäzöy tuttavustumah erimoizih aloih da tiijollizih tutkimuksih ezimerkiksi ruadopajoin da ezityksien kautti. Karjalan kielen opassusainehesta keralla oldih Elena Rapa, Ilja Moshnikov da Natalia Giloeva.
Miän Karjalan kieli eläy! -čökkehellä rahvas piäzi arvualemah karjalan uuvissanoin merkičyksie segö kiändämäh erähie karjalankielizie virkkehie suomeksi. Lizäksi keralla oli erimoista materijualua karjalaksi da nenga kävijät piästihgi kaččelemah da livailemah karjalankielizie kniigoi, tuttavustumah lorukarttiloih dai kizuamah muistokizua.
Ennein piduo pidi varustua materijualua čökehtä varoin, da sen otettih ruadieksi Jelena da Niko Tynnyrinen. Vuottamatta karjalan kielen elvyttäjän ruadopäiväh voibi toičči kuuluo moine leikkua, kleiče da laminiiruiče -ruadokodvane. Keralla olluzista karjalan kielen uuvissanoista dai virkkehistä erotuttih selgieh kebiet segö jygiet libo hairiehvedäjät sanat. Kebielöih kuuluttih ezimerkiksi jiämaido (jäätelö) da kuivašampuni (kuivashampoo), a kummassusta havačutti ezimerkiksi aigaiskazvatus (varhaiskasvatus), kumbane kebieh sevotettih aiguhiskazvatukseh (aikuiskasvatus). Nagrattamah suadih ezimerkiksi počinruočči (siansaksa) da vienankarjalane virkeh: kai miun lapšet ollah linnašša. Kuin aijembahgi olemma huomannun, mielespiettävy ihassutti, ga vuottamatta ylen suvaittu sana oli seže ruttosyömine (pikaruoka)! Äijät sanottih, jotta se pidäy ottua käyttöh.
Čökkehellä täydy rahvasta, vanhembua dai nuorembua, da toičči pertti oligi aivin täyzi. Erähät tutkittih čökehtä iččenäzesti, a erähät tuldih paginoilla da kyzyttih segö karjalan kielen tilandehesta segö opassundamahtoloista. Ainos on lyšti kuulla, jotta karjalan kielen opassunda kiinnittäy mieldä.
Kävijäjoukko oli monikieline, da čökkehellä paistih karjalan da suomen kielen lizäksi toičči vie anglieksi dai ven’aksi. Erähät pakittih meildä seže kielinäyttehie, da sit pagina matkaigi nenga, jotta meildä kyzyttih suomeksi, ga myö vastaimma karjalaksi.
Pivon tunnelmagi oli moine hyvä. Mieldä lämmittäjiä oli, konza eräs buabo tuli čökkehellä bunukoin kera. Buabo saneli lapsilla: ”Meilä on tiälä karjalan murreh, da vielä erikseh on karjalan kieli. Tässä on karjalan kieli.” Eräs lapsi vielä saneli meilä, jotta oli käynyn školassa kluassan kera muzei Elielissä da kuullun sielä äijäldi karjalan kieldä. Ylen hyvä!
Kuvat: Elena Rapa da Ilja Moshnikov